Achtergrond: Gezien de emotionele belasting van probleemgedrag op zowel de cliënt, de mantelzorgers als de formele zorgverleners, wordt gezocht naar interventies om met probleemgedrag om te gaan. In de ouderenzorg is onderzoek gedaan naar diverse interventies bij probleemgedrag. Volgens Vilans zijn er inmiddels elf onderbouwde interventies voor probleemgedrag bij dementie. Een van deze interventies is Video Interventie Ouderenzorg (VIO).
Doel: Het doel van dit exploratief onderzoek was om de effectiviteit van Video Interventie Ouderenzorg (VIO) te evalueren, met betrekking tot zowel de aanwezigheid van probleemgedrag bij bewoners in een verpleeghuis als de ervaren emotionele belasting van zorgmedewerkers.
Methode: Dit onderzoek is een niet-gerandomiseerde pilotstudie, waarin in totaal 7 casussen zijn geïncludeerd. Gegevens werden verzameld met de NPI en de CMAI en geanalyseerd middels een Wilcoxon signed-rank test.
Resultaten: De resultaten toonden een significante afname van de aanwezigheid en ernst van divers probleemgedrag. Er werden geen significante veranderingen gevonden in de door zorgmedewerkers ervaren emotionele belasting.
Conclusie: De bevindingen suggereren dat VIO een mogelijk veelbelovende methode is voor het verminderen van probleemgedrag bij bewoners met dementie. Er is verder onderzoek nodig om de resultaten in een grotere en gerandomiseerde steekproef te repliceren en om de afwezigheid van effecten op ervaren emotionele belasting te verklaren.
Trefwoorden: Video Interventie Ouderenzorg, emotionele belasting, probleemgedrag bij dementie, werkdruk zorgmedewerkers
Dementie en probleemgedrag
In 2025 verblijven naar schatting 80.000 mensen met een dementie in verpleeghuizen (Alzheimer Nederland). Ongeveer 80 à 90 procent van de mensen met dementie vertoont, afhankelijk van de progressie van de aandoening, probleemgedrag. Hiermee wordt gedoeld op gedrag dat gepaard gaat met ernstige lijdensdruk of gevaar voor de patiënt of diens omgeving (Prins e.a., 2018; Verenso, 2025). Het kan gaan om psychotisch, depressief, angstig, geagiteerd of apathisch gedrag. Uit onderzoek komt naar voren dat er steeds minder gebruik wordt gemaakt van psychofarmaca en er steeds meer oog is voor niet-medicamenteuze interventies (Prins e.a., 2018). Probleemgedrag is een van de grootste emotionele belastingen voor zorgpersoneel (Prins e.a., 2018). Dit vraagt meer aandacht en samenwerking van arts, psycholoog en zorgmedewerker. Bovendien is er behoefte aan interventies die de emotionele belasting van het personeel verminderen en zo veel mogelijk kwaliteit leveren aan de patiënten.