Klinische les Archieven - Tijdschrift voor Ouderenpsychologie https://ouderenpsychologie.eu/category/klinische-les/ Mon, 23 Mar 2026 10:13:12 +0000 nl-NL hourly 1 https://ouderenpsychologie.eu/wp-content/uploads/2023/10/cropped-H.N._Werkman_-_KW_GW_X100005_-rechts-scaled-1-32x32.jpg Klinische les Archieven - Tijdschrift voor Ouderenpsychologie https://ouderenpsychologie.eu/category/klinische-les/ 32 32 Grey matters https://ouderenpsychologie.eu/2026/03/23/grey-matters/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=grey-matters Mon, 23 Mar 2026 10:13:10 +0000 https://ouderenpsychologie.eu/?p=1585 Het gevoel ‘ertoe doen’ krijgt steeds meer aandacht in de psychologie en terecht, want het blijkt een belangrijke factor voor welbevinden te zijn. Dit gevoel komt echter makkelijk onder druk te staan op hogere leeftijd. In deze klinische les wordt stilgestaan bij het concept ‘ertoe doen’ en het belang ervan voor oudere cliënten. Vervolgens worden enkele handvatten aangereikt om de ervaring van ‘ertoe doen’ te ondersteunen of te versterken in het geval van betekenisdeprivatie.

Het bericht Grey matters verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Het bericht Grey matters verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Slaapkwaliteit als zorgprioriteit https://ouderenpsychologie.eu/2025/12/08/slaapkwaliteit-als-zorgprioriteit/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=slaapkwaliteit-als-zorgprioriteit Mon, 08 Dec 2025 09:13:40 +0000 https://ouderenpsychologie.eu/?p=1464 Slaap speelt een cruciale rol in cognitieve gezondheid. Terwijl slechte slaapkwaliteit een vroeg symptoom kan zijn van dementie, heeft onderzoek aangetoond dat slechte slaap op lange termijn kan bijdragen aan het ontwikkelen van neurodegeneratieve ziekten (zoals de ziekte van Alzheimer). In de ouderenzorg wordt dit aspect echter nog vaak onderschat.

Het bericht Slaapkwaliteit als zorgprioriteit verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Het bericht Slaapkwaliteit als zorgprioriteit verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Persoonlijkheidsdiagnostiek bij ouderen https://ouderenpsychologie.eu/2025/12/08/persoonlijkheidsdiagnostiek-bij-ouderen/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=persoonlijkheidsdiagnostiek-bij-ouderen Mon, 08 Dec 2025 09:12:40 +0000 https://ouderenpsychologie.eu/?p=1457 Het traditionele, categoriale model uit sectie II van de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5-TR) beschouwt persoonlijkheidsstoornissen als afzonderlijke klinische syndromen, wat de realiteit met hoge comorbiditeit en heterogeniteit niet weerspiegelt. Bovendien zijn de categoriale criteria onvoldoende afgestemd op de leef- en belevingswereld van ouderen. Het Alternatieve Model voor Persoonlijkheidsstoornissen (AMPS) uit sectie III brengt als dimensionale benadering de ernst en de aard van persoonlijkheidspathologie verfijnder en meer genuanceerd in kaart.

Het bericht Persoonlijkheidsdiagnostiek bij ouderen verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Het bericht Persoonlijkheidsdiagnostiek bij ouderen verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Leeftijd: doet die ertoe bij de behandeling van psychotrauma? https://ouderenpsychologie.eu/2025/12/08/leeftijd-doet-die-ertoe-bij-de-behandeling-van-psychotrauma/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=leeftijd-doet-die-ertoe-bij-de-behandeling-van-psychotrauma Mon, 08 Dec 2025 09:07:46 +0000 https://ouderenpsychologie.eu/?p=1445 Ondanks groeiende evidentie dat traumagerichte psychologische behandeling bij ouderen met posttraumatische stressstoornis (PTSS) veilig en effectief is, lijkt leeftijd in de behandelpraktijk een negatieve rol te spelen. Ouderen stuiten op drie barrières: een lage herkenningsgraad van PTSS in de eerstelijnszorg, de angst bij henzelf voor een stigma met betrekking tot mentale problemen, en het hardnekkige pessimisme bij professionals over de behandelmogelijkheden van ouderen.

Het bericht Leeftijd: doet die ertoe bij de behandeling van psychotrauma? verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Het bericht Leeftijd: doet die ertoe bij de behandeling van psychotrauma? verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Partnerrelatietherapie bij ouderen https://ouderenpsychologie.eu/2025/09/26/partnerrelatietherapie-bij-ouderen/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=partnerrelatietherapie-bij-ouderen Fri, 26 Sep 2025 16:09:02 +0000 https://ouderenpsychologie.eu/?p=1390 De kracht van Emotionally Focused Couples Therapy Samenvatting Aangezien ouder worden veranderingen met zich meebrengt die relatieproblemen kunnen veroorzaken of verergeren, is het van belang dat oudere volwassenen adequate psychologische hulp krijgen om deze problemen te verlichten. Emotionally Focused Couples ...

Het bericht Partnerrelatietherapie bij ouderen verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Het bericht Partnerrelatietherapie bij ouderen verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Uit de praktijk: schemagerichte beeldende vaktherapie bij ouderen met persoonlijkheidsstoornissen https://ouderenpsychologie.eu/2025/09/26/uit-de-praktijk-schemagerichte-beeldende-vaktherapie-bij-ouderen-met-persoonlijkheidsstoornissen/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=uit-de-praktijk-schemagerichte-beeldende-vaktherapie-bij-ouderen-met-persoonlijkheidsstoornissen Fri, 26 Sep 2025 15:31:35 +0000 https://ouderenpsychologie.eu/?p=1360 Schematherapie binnen vaktherapie is niet nieuw, maar wel relevant voor de huidige werkpraktijk, waar complexe, mentale gezondheidsvraagstukken toenemen. Beeldende vaktherapie heeft toegevoegde waarde in een schematherapeutische behandeling van persoonlijkheidsstoornissen bij ouderen. Wetenschappelijke evidentie hiervoor wordt beknopt belicht, waarna cognitieve, experiëntiële ...

Het bericht Uit de praktijk: schemagerichte beeldende vaktherapie bij ouderen met persoonlijkheidsstoornissen verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Het bericht Uit de praktijk: schemagerichte beeldende vaktherapie bij ouderen met persoonlijkheidsstoornissen verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Entrapment en verlangens naar de dood bij ouderen met een euthanasiewens https://ouderenpsychologie.eu/2025/05/28/entrapment-en-verlangens-naar-de-dood-bij-ouderen-met-een-euthanasiewens/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=entrapment-en-verlangens-naar-de-dood-bij-ouderen-met-een-euthanasiewens Wed, 28 May 2025 11:56:40 +0000 https://ouderenpsychologie.eu/?p=1286 Entrapment is een psychologisch concept dat omschreven wordt als het onvermogen om te ontsnappen aan een ondraaglijke situatie en vertaald wordt als ‘in een val opgesloten zitten’, ‘klem zitten’. Entrapment wordt gezien als een sleutelconcept in de ontwikkeling van suïcidaliteit en maakt deel uit van verschillende suïcidemodellen. Entrapment is niet beschreven bij doodsverlangens met een euthanasiewens, terwijl in de klinische praktijk entrapment ook herkend wordt wanneer er een wens is om het zelfgekozen levenseinde te realiseren met hulp van een ander.

Het bericht Entrapment en verlangens naar de dood bij ouderen met een euthanasiewens verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Het bericht Entrapment en verlangens naar de dood bij ouderen met een euthanasiewens verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Kritische beschouwing van het concept BPSD https://ouderenpsychologie.eu/2024/12/05/kritische-beschouwing-van-het-concept-bpsd/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=kritische-beschouwing-van-het-concept-bpsd Thu, 05 Dec 2024 10:28:48 +0000 https://ouderenpsychologie.eu/?p=1080 Het gebruik van de term BPSD (Behavioral and Psychological Symptoms of Dementia) in wetenschap en praktijk roept discussie op. Deze bijdrage belicht de ontstaansgeschiedenis van het concept BPSD en werpt een kritische blik op de wijze waarop BPSD is gedefinieerd en geoperationaliseerd. Daarbij wordt ingegaan op de psychometrische kwaliteit van de Neuropsychiatric Inventory (NPI), verreweg het meest gebruikte meetinstrument voor BPSD.

Het bericht Kritische beschouwing van het concept BPSD verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Het bericht Kritische beschouwing van het concept BPSD verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Wat als traumagerichte therapie (nog) niet lukt? Werkmodel voor traumagerichte behandeling en herstel https://ouderenpsychologie.eu/2024/08/19/wat-als-traumagerichte-therapie-nog-niet-lukt-werkmodel-voor-traumagerichte-behandeling-en-herstel/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=wat-als-traumagerichte-therapie-nog-niet-lukt-werkmodel-voor-traumagerichte-behandeling-en-herstel Mon, 19 Aug 2024 13:57:40 +0000 https://ouderenpsychologie.eu/?p=688 In 2020 is er door het Zorginstituut samen met partijen in de zorg een ‘Verbetersignalement Zinnige Zorg voor mensen met PTSS’ opgesteld zodat meer mensen met PTSS gerichte traumabehandeling krijgen. Er is een groep ouderen die geen traumabehandeling conform de richtlijn krijgt omdat men niet kan, wil of durft. Met name door onbekendheid met therapie en traumagerelateerde klachten maar ook door de veelheid aan comorbide problemen of angst voor ontregeling. Als er (nog) geen evidence-based traumabehandeling geboden kan worden, wat doe je dan? In deze bijdrage wordt een praktisch werkmodel uiteengezet om te komen tot gerichte keuzes in de behandeling.

Het bericht Wat als traumagerichte therapie (nog) niet lukt? Werkmodel voor traumagerichte behandeling en herstel verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]> Het bericht Wat als traumagerichte therapie (nog) niet lukt? Werkmodel voor traumagerichte behandeling en herstel verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

]]>