Artikel Archieven - Tijdschrift voor Ouderenpsychologie

Ouderen in detentie in een internationaal perspectief

Peter Braun — Tue, 15 Sep 2026 13:30:59 +0000

Door informatie te verzamelen van een groep deskundigen in verschillende landen over de zorg voor oudere gedetineerden en forensisch-psychiatrische patiënten in hun respectievelijke landen, was het mogelijk om gegevens over dit onderwerp uit ongeveer tien landen te verkrijgen. Slechts enkele landen of regio’s beschikken over specifieke voorzieningen of voeren hiervoor een specifiek beleid. Daarin is Nederland niet het enige land. De groei van het aantal ouderen in detentie en de forensische psychiatrie noodzaakt echter tot het formuleren van oplossingen voor de problemen die zich in het veld in toenemende mate presenteren. Leren van de initiatieven die elders in de wereld worden genomen, zoals in Finland, enkele plaatsen in Duitsland en Taiwan, lijkt een voor de hand liggende stap.

Het bericht Ouderen in detentie in een internationaal perspectief verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

Oudere daders met vermoeden van een neurocognitieve stoornis

Sigfried Schouws — Tue, 15 Sep 2026 13:30:41 +0000

Dit onderzoek richt zich op oudere daders, een groep die binnen de wetenschap relatief weinig aandacht krijgt. Het onderzoekt de relatie tussen cognitief functioneren, neurologische diagnoses en het type delict dat oudere daders plegen. Aan de hand van forensische rapporten werden 81 verdachten van 60 jaar en ouder onderzocht. Bij twee derde van hen was sprake van enige vorm van cognitieve stoornissen. Er werden drie groepen onderscheiden, cognitief gestoord (75+ en vooral betrokken bij geweldsdelicten), cognitief beperkt (vooral bij geweld- en zedendelicten) en cognitief licht of niet beperkt (vooral bij andere misdrijven). De bevindingen onderstrepen het belang van gedegen neurocognitief onderzoek bij oudere verdachten voor passende behandeling en het voorkomen van recidive.

Het bericht Oudere daders met vermoeden van een neurocognitieve stoornis verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

De effectiviteit van Video Interventie Ouderenzorg (VIO) in het verpleeghuis

Amaya van Leeuwen — Thu, 04 Jun 2026 09:54:02 +0000

Gezien de emotionele belasting van probleemgedrag op zowel de cliënt, de mantelzorgers als de formele zorgverleners, wordt gezocht naar interventies om met probleemgedrag om te gaan. In de ouderenzorg is onderzoek gedaan naar diverse interventies bij probleemgedrag. Volgens Vilans zijn er inmiddels elf onderbouwde interventies voor probleemgedrag bij dementie. Een van deze interventies is Video Interventie Ouderenzorg (VIO).

Het bericht De effectiviteit van Video Interventie Ouderenzorg (VIO) in het verpleeghuis verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

Van diagnose naar dialoog: een nieuwe benadering voor ouderen met autisme

Frans Jacobs — Thu, 04 Jun 2026 09:54:00 +0000

Veel ouderen met een late diagnose autisme waren zich het grootste deel van hun leven niet bewust van hun autisme. In onderzoek en praktijk blijven inzicht in hun levensweg en een adequate benadering voor deze mensen onderbelicht. Onze bevindingen vormden de basis voor een gesprekstool die volwassenen met autisme helpt om persoonlijke wensen en grenzen te verwoorden.

Het bericht Van diagnose naar dialoog: een nieuwe benadering voor ouderen met autisme verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

Is het niveau van persoonlijkheidsfunctioneren een adequate marker voor het vaststellen van een klinisch stadium bij ouderen met persoonlijkheidsstoornissen in de hoogspecialistische GGZ?

Jeroen A.P. Conjaerts — Thu, 04 Jun 2026 09:53:57 +0000

Klinische stadiëring van psychopathologie wordt gehanteerd om gerichter te kunnen behandelen. Bij persoonlijkheidsstoornissen op latere leeftijd zou het niveau van persoonlijkheidsfunctioneren – gemeten aan de hand van de LPFS-BF-2.0 – een bruikbare marker kunnen zijn voor het bepalen van een klinisch stadium.

Het bericht Is het niveau van persoonlijkheidsfunctioneren een adequate marker voor het vaststellen van een klinisch stadium bij ouderen met persoonlijkheidsstoornissen in de hoogspecialistische GGZ? verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

GRIP op probleemgedrag bij dementie

Franka Meiland — Mon, 23 Mar 2026 10:13:01 +0000

Bij mensen met dementie die in een instelling wonen, komt wat wij ‘probleemgedrag’ noemen vaak voor, namelijk bij meer dan 80%. In de richtlijn ‘probleemgedrag bij dementie’ wordt dit omschreven als “alle gedrag dat gepaard gaat met lijdensdruk of gevaar voor de persoon met dementie of voor mensen in zijn of haar omgeving” (Zuidema e.a., 2018). De richtlijn adviseert om bij probleemgedrag methodisch en multidisciplinair te werken. De ‘GRIP op probleemgedrag’-interventie is ontwikkeld om hier handvatten voor te bieden.

Het bericht GRIP op probleemgedrag bij dementie verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

Kwalitatief onderzoek naar VERS-Senioren, een aangepaste behandeling voor ouderen met emotieregulatieproblemen

Esther Derks — Mon, 23 Mar 2026 10:12:41 +0000

Persoonlijkheidsstoornissen komen bij ouderen veel voor met een prevalentie van 10,6-14,5% in de algemene bevolking boven de 60 jaar. Conform de multidisciplinaire richtlijn persoonlijkheidsstoornissen geldt psychotherapeutische behandeling als eerste keuze interventie. Binnen diverse psychotherapeutische behandelvormen voor mensen met een persoonlijkheidsstoornis vormt het verbeteren van emotieregulatie een centraal behandeldoel. De Vaardigheidstraining Emotieregulatiestoornis (VERS), ontwikkeld door Blum e.a. (2002), richt zich specifiek op het versterken van emotieregulatiestrategieën en is in meerdere studies effectief gebleken ten opzichte van gebruikelijke behandeling.

Het bericht Kwalitatief onderzoek naar VERS-Senioren, een aangepaste behandeling voor ouderen met emotieregulatieproblemen verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

Geurbeleving bij mensen met dementie in een zorginstelling

H.F.A. Diesfeldt — Fri, 26 Sep 2025 15:55:35 +0000

Achtergrond: Hoe geur kan worden ingezet voor een betere kwaliteit van zorg voor mensen met dementie in een zorginstelling. Doel: Oproepen van persoonlijke herinneringen met behulp van geur. Onderzoek naar het verband tussen geurwaardering, geuridentificatie en geheugenassociaties. Methode: Veertig bewoners ...

Het bericht Geurbeleving bij mensen met dementie in een zorginstelling verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

Levensmoeheid bij ouderen

Charlotte Brys — Wed, 28 May 2025 12:10:29 +0000

Aanbevelingen voor de praktijk Achtergrond: Er is beperkte vakkennis voorhanden over levensmoeheid bij ouderen. Doel: Huidig onderzoek biedt extra informatie en onderzoekt de aangewezen benadering van levensmoeheid volgens experts. Methode: Kwalitatief onderzoek werd verricht, waarbij semigestructureerde interviews zijn afgenomen ...

Het bericht Levensmoeheid bij ouderen verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.

Ervaringen met en mogelijkheden van digitale levensboekinterventies voor mensen met beginnende dementie en hun mantelzorgers

Teuntje R. Elfrink — Wed, 28 May 2025 11:50:53 +0000

Het creëren van een levensboek kan positieve effecten hebben voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. Het gebruik van technologie kan ondersteunend zijn bij het maken van een levensboek. Dit is echter beperkt onderzocht. Dit artikel beoogt inzicht te krijgen in ervaren en potentiële effectiviteit, implementatie en gebruik van technologie van een digitale levensboekinterventie.

Het bericht Ervaringen met en mogelijkheden van digitale levensboekinterventies voor mensen met beginnende dementie en hun mantelzorgers verscheen eerst op Tijdschrift voor Ouderenpsychologie.